Sinh con ở Mỹ có được nhập quốc tịch không?

Sinh con ở Mỹ và câu hỏi về quốc tịch Mỹ

Nhiều phụ huynh Việt Nam quan tâm đến câu hỏi: nếu một em bé được sinh ra tại Hoa Kỳ, em bé đó có được mang quốc tịch Mỹ hay không? Đây là câu hỏi thường gặp trong bối cảnh gia đình đi du học, làm việc, công tác, du lịch hoặc tạm trú tại Mỹ.

Câu trả lời cần phân biệt rõ giữa quốc tịch của em bé, tình trạng cư trú của cha mẹ, giấy tờ sau sinh và những thay đổi pháp lý đang được tranh luận tại Hoa Kỳ. Trẻ có quốc tịch Mỹ không đồng nghĩa với việc cha mẹ tự động có quyền định cư, xin thẻ xanh hoặc ở lại Mỹ hợp pháp.

Sinh con ở Mỹ có được nhập quốc tịch Mỹ không?

Cơ sở của quốc tịch Mỹ theo nơi sinh

Nguyên tắc quốc tịch theo nơi sinh tại Mỹ thường được gọi là birthright citizenship. Cơ sở quan trọng nhất là Tu chính án 14 của Hiến pháp Hoa Kỳ và quy định pháp luật liên bang liên quan đến người sinh ra tại Mỹ.

Hiểu đúng

“Sinh tại Mỹ” không phải là toàn bộ câu chuyện

Điều kiện quan trọng đi kèm là trẻ phải “subject to the jurisdiction” của Hoa Kỳ, tức thuộc thẩm quyền pháp lý của Hoa Kỳ tại thời điểm sinh. Cụm này là lý do xuất hiện một số ngoại lệ pháp lý, đặc biệt liên quan đến con của viên chức ngoại giao nước ngoài được công nhận.

Với phần lớn các trường hợp thông thường, trẻ sinh tại bệnh viện hoặc cơ sở y tế tại Mỹ sẽ được cấp giấy khai sinh của tiểu bang, là giấy tờ nền tảng để làm các thủ tục quốc tịch và hộ chiếu sau đó.

Trường hợp nào sinh tại Mỹ nhưng không tự động có quốc tịch Mỹ?

Ngoại lệ thường được nhắc đến nhiều nhất là trẻ em sinh tại Hoa Kỳ nhưng cha/mẹ là viên chức ngoại giao nước ngoài được công nhận, vì các trường hợp này có thể không được xem là “thuộc thẩm quyền pháp lý” của Hoa Kỳ theo nghĩa của Tu chính án 14.

Con có quốc tịch Mỹ thì cha mẹ có được định cư không?

Đây là điểm rất dễ bị hiểu nhầm. Việc trẻ sinh tại Mỹ có quốc tịch Mỹ không đồng nghĩa với việc cha mẹ có quốc tịch Mỹ, thẻ xanh hoặc quyền cư trú hợp pháp tại Mỹ.

• Cha mẹ vẫn phải tuân thủ đúng tình trạng visa hoặc tình trạng cư trú hiện có tại Mỹ.
• Trẻ là công dân Mỹ không tự động bảo lãnh cha mẹ ngay khi còn nhỏ.
• Về nguyên tắc, công dân Mỹ chỉ có thể bảo lãnh cha mẹ khi đủ điều kiện theo luật di trú, bao gồm yêu cầu về độ tuổi và các tiêu chí khác.
• Nếu cha mẹ ở lại quá hạn, làm sai mục đích visa hoặc khai báo không trung thực, hồ sơ di trú tương lai có thể bị ảnh hưởng.
• Gia đình nên tách biệt rõ kế hoạch sinh con, kế hoạch du học, kế hoạch du lịch và kế hoạch định cư.

Cập nhật mới: Birthright citizenship đang có tranh luận pháp lý tại Mỹ

Trong năm 2025, một sắc lệnh liên bang tại Hoa Kỳ tìm cách giới hạn việc công nhận quốc tịch theo nơi sinh đối với một số nhóm trẻ sinh tại Mỹ. Sắc lệnh này đã bị thách thức tại tòa và có nhiều lệnh chặn thi hành trong quá trình tố tụng.

Những điều gia đình Việt Nam cần cân nhắc

Bên cạnh câu hỏi về quốc tịch, gia đình cần cân nhắc thêm các yếu tố y tế, bảo hiểm, tài chính, visa, di chuyển và kế hoạch chăm sóc trẻ sau sinh.