
Nhiều chương trình tiếng Anh nhất châu Âu lục địa, và một năm ở lại tìm việc
Hà Lan chia đại học làm hai nhánh: đại học nghiên cứu (WO) và đại học khoa học ứng dụng (HBO) — nhánh sau gắn thực tập vào chương trình. Đây là nước có nhiều chương trình dạy bằng tiếng Anh nhất châu Âu lục địa, nên không cần biết tiếng Hà Lan để vào học. Sau tốt nghiệp có "năm định hướng" (zoekjaar) — giấy phép cư trú một năm để tìm việc, và được nộp trong vòng ba năm kể từ khi tốt nghiệp. VNIS đồng hành từ chọn ngành, hồ sơ đến giấy phép cư trú.
Hà Lan có số chương trình dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh lớn nhất châu Âu lục địa — từ cử nhân tới thạc sĩ.
WO thiên nghiên cứu và học thuật; HBO hướng nghề, có kỳ thực tập nằm trong chương trình. Chọn nhánh quan trọng hơn chọn trường.
Giấy phép cư trú 1 năm để tìm việc, nộp được trong vòng 3 năm sau tốt nghiệp; trong thời gian đó làm việc không cần giấy phép lao động riêng.
Trường được công nhận là bên bảo lãnh (erkend referent) nộp hồ sơ MVV và giấy phép cư trú thay bạn với IND — hồ sơ đi qua trường, không tự nộp lẻ.
Đại học nghiên cứu (WO — wetenschappelijk onderwijs): thiên học thuật và nghiên cứu; cử nhân thường 3 năm, thạc sĩ 1–2 năm.
Đại học khoa học ứng dụng (HBO — hogeschool): hướng nghề, cử nhân thường 4 năm và có kỳ thực tập (stage) nằm trong chương trình.
Bằng của hai nhánh khác nhau về định hướng chứ không phải về giá trị. Chọn sai nhánh là bốn năm học một kiểu không hợp với mình — hãy quyết điều này trước khi chọn trường.
Hà Lan có bộ luật riêng phân biệt hai nhánh, và mỗi nhánh có hệ thống kiểm định chất lượng do NVAO thực hiện.
Ngành này có phải numerus fixus (giới hạn chỉ tiêu) không? Nếu có thì hạn nộp là 15/01 và có vòng tuyển chọn riêng — trễ một ngày là mất cả năm.
Chương trình dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh hay có học phần bằng tiếng Hà Lan?
Trường có bảo đảm chỗ ở cho sinh viên quốc tế năm đầu không? Đây là câu hỏi quan trọng nhất và hay bị bỏ qua nhất.
Ngành có kỳ thực tập bắt buộc không, và trường hỗ trợ tìm chỗ tới đâu?
Học dài hạn cần thị thực nhập cảnh (MVV) và giấy phép cư trú, do IND (Cơ quan Di trú Hà Lan) cấp.
TRƯỜNG nộp hồ sơ thay bạn: chỉ cơ sở được công nhận là bên bảo lãnh (erkend referent) mới tuyển sinh viên ngoài EU/EEA, và chính họ làm việc với IND.
Phải chứng minh đủ khả năng tài chính cho một năm học theo mức IND công bố; mức này được cập nhật định kỳ nên phải lấy con số của đúng kỳ nhập học.
Sinh viên ngoài EU/EEA được làm thêm nhưng CÓ GIỚI HẠN và cần giấy phép lao động do chủ sử dụng xin — khác hẳn nhiều nước; đừng tính tiền làm thêm vào ngân sách.
Sau tốt nghiệp: năm định hướng (zoekjaar) — giấy phép cư trú một năm để tìm việc hoặc khởi nghiệp, nộp được trong vòng ba năm kể từ khi tốt nghiệp. Trong năm đó bạn làm việc tự do, chủ sử dụng không phải xin giấy phép lao động cho bạn.
Sinh viên ngoài EU/EEA trả mức học phí của trường (institutional fee), cao hơn mức luật định dành cho sinh viên EU; mức chênh nhau nhiều theo ngành, cao nhất thường là y — nha — dược và một số ngành kỹ thuật.
Sinh hoạt phí ở Amsterdam và Utrecht cao hơn hẳn Groningen, Enschede hay Maastricht — chọn thành phố ảnh hưởng tới ngân sách nhiều như chọn trường.
Holland Scholarship: học bổng dành cho sinh viên ngoài EU/EEA năm đầu, do Bộ Giáo dục Hà Lan cùng các trường cấp.
Orange Tulip Scholarship: chương trình học bổng theo từng quốc gia, do Nuffic Neso điều phối — Việt Nam nằm trong danh sách nước tham gia.
VNIS đối chiếu học phí, học bổng và mức chứng minh tài chính hiện hành theo đúng trường và kỳ nhập học bạn chọn.
Thiếu chỗ ở cho sinh viên là vấn đề có thật và kéo dài nhiều năm ở Hà Lan, nặng nhất tại Amsterdam, Utrecht và Groningen.
Một số trường dành sẵn quỹ phòng cho sinh viên quốc tế năm đầu, một số thì không — và trường không bảo đảm thì bạn tự tìm trên thị trường tự do.
Hỏi thẳng câu này TRƯỚC KHI nhận thư mời, không phải sau. Có trường chỉ mở đăng ký chỗ ở trong một khung thời gian ngắn sau khi bạn xác nhận nhập học.
Cảnh giác với tin cho thuê đòi đặt cọc trước khi xem phòng — đây là hình thức lừa nhắm vào sinh viên quốc tế mới sang.
Danh sách gồm cả đại học nghiên cứu (WO) và đại học khoa học ứng dụng (HBO) — hai nhánh có định hướng đào tạo khác nhau. VNIS tư vấn chọn nhánh trước khi chọn trường.
Điểm mạnh rõ nhất của Hà Lan không nằm ở một trường cụ thể mà ở độ rộng: đây là nước có nhiều chương trình dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh nhất châu Âu lục địa. Nghĩa là bạn chọn được ngành hẹp, đúng thứ mình muốn học, mà không phải học thêm một ngoại ngữ mới trước khi vào giảng đường — điều không dễ có ở Đức, Pháp hay các nước Bắc Âu.
Nhánh HBO đáng chú ý với người muốn đi làm sớm: thực tập nằm trong chương trình, nên sinh viên tốt nghiệp có kinh nghiệm thật chứ không chỉ bảng điểm. Còn năm định hướng sau tốt nghiệp cho một năm ở lại tìm việc, và quan trọng hơn là bạn được nộp trong vòng ba năm kể từ khi tốt nghiệp — về Việt Nam làm một thời gian rồi quay lại dùng quyền đó vẫn được.
Đổi lại có hai điều VNIS nói trước thay vì để bạn phát hiện sau khi sang. Thứ nhất, chỗ ở cho sinh viên thiếu thật, nhất là ở Amsterdam và Utrecht — phải hỏi trường về chỗ ở trước khi nhận thư mời. Thứ hai, quyền làm thêm của sinh viên ngoài EU/EEA bị giới hạn và cần giấy phép lao động do chủ sử dụng xin, nên đừng tính khoản làm thêm vào ngân sách du học.
Để lại thông tin, đội ngũ VNIS tư vấn lộ trình phù hợp — hoàn toàn miễn phí.
Đăng ký tư vấn ngay